Op vrijdag 17 april namen wij plaats in de theaterzaal van de Schakelbox in Waregem. Op het programma: het genomineerde initiatief waarmee KMV De Leiezonen uit Desselgem meedingt naar de prestigieuze VLAMO Award. Met het thema FanfarAnders – Remember !? brengen zij geen doordeweeks concert, maar een muzikale vertelling met buitengewone insteek waarmee ze muzikanten en publiek willen raken. Remember?! handelt over afscheid, verlies en gemis in alle facetten van het leven, maar bekeken vanuit het standpunt van zij die achterblijven. 

Pedagogisch professor Johan Deklerck leidt de voorstelling in. Hij geeft lezingen over omgaan met afwezigheid en heeft over dit onderwerp meermaals gepubliceerd. Hier in Waregem doet hij dat bevlogen, wetenschappelijk maar toegankelijk voor het publiek in deze muzikale setting. Afscheid, gemis en verlies komen tijdens onze levenswandel op ons pad. Soms komt er hierdoor een stop, een dam in onze levensstroom. Hoe ervaren wij dit en hoe gaan we ermee om? Via herstel nemen we de wandel weer op van lente naar zomer, herfst en terug naar de lente van ons leven. De kunst bestaat erin om het verlies niet te laten verrotten, maar het te composteren, het te verwerken en de levenswandel te continueren.

Daarna is het woord aan de fanfare: prachtige muziek vult het theater, gevolgd door de aankondiging dat dit het laatste concert is voor muzikant Jeroen, die meteen ook het ensemble en de bühne verlaat. Het verlies van deze muzikant is voelbaar en wordt visueel versterkt. Jeroen verlaat het muziekkorps op de rode loper die dwars doorheen het orkest loopt. Muzikaal versterkt door warme maar ook doffe muziek.

Enkele mensen, waaronder ook kinderen, acteren tussen de werken door en brengen telkens een case naar voren die verwijst naar het thema remember. Zij doen dat bijzonder goed en hebben allen een link met KMV. 

Jeroen was een vaste waarde bij KMV. Wat is een orkest zonder muzikanten? Dat orkest speelt vals. Wat volgt is opnieuw diepgaande, pakkende muziek. Bugels die raken, warme harmonieën tegen een fonkelende sterrenhemel. Deze fanfare speelt op hoog niveau.

Spelende kinderen voetballen in de straat. Eén kind heeft geen zin, want hij heeft gisteren al met de bal gespeeld. “Ik verveel mij,” zegt hij. “Weet je wat, laat ons belletje trek doen. Dat is leuk.” Een dame opent de deur, haar zoon mist ze al een hele tijd. Ze deelt koekjes uit aan de kinderen en vertelt over het gemis. Ze is trots op haar zoon die op een lange missie voor Artsen Zonder Grenzen is vertrokken.

De muziek die hierop volgt drijft voorwaarts en laat de luisteraar meedrijven op de stroom van het leven. De sopraansaxofonist soleert en stelt het scherp. Een bugelspeler neemt over met prachtig solowerk. De stroom kronkelt verder, versnelt en eindigt in een machtig slot. De pauken verheffen hun stem, alle registers worden opengetrokken! De dirigent slaat de laatste noot af en houdt de armen hoog, het publiek applaudisseert niet en houdt de adem in. “Jawadde” hoor ik luid en duidelijk achter mij. Een oudere dame kan haar bewondering niet beheersen. De dirigent laat de armen zakken, het publiek applaudisseert. Een glimlach verschijnt op mijn gezicht.

Aan haar bureau schrijft een meisje een brief voor haar moeder, die zij ontzettend mist. Waar is mama? Het leven gaat verder, de stoel blijft leeg. Papa legt een kind te slapen in bed. Door het dakvenster glinsteren de sterren. “Slaapwel mama,” denkt het kind.

De muziek die volgt beschrijft weemoedig de pijn van afscheid nemen. Het gemis van zij die er niet meer zijn wordt nog scherper door de instrumenten waarvan de noten gedempt worden door sourdines. Bugel en tuba soleren, wat heeft deze fanfare toch uitstekende muzikanten. De muziek is slepend en de armen van de dirigent wiegen heen en weer. Opnieuw soleren sopraansaxofoon en bugel afwisselend. Het klokkenspel accentueert en de hoorns leiden het orkest naar wederom een groots slotmoment.

Trompettisten emigreren naar het verre Canada. En nu, wat gaan we doen? We missen muzikanten en moeten dringend iets ondernemen. En al die afwezigen maken het nog moeilijker. We moeten iets nieuws uitproberen en de samenhorigheid versterken.

Hoop op beterschap voelen we heel intens tijdens de uitvoering van een welbekend koraal. Deep Harmony, op meesterlijke wijze uitgevoerd door KMV. Ik kan mij niet herinneren dat ik ooit een betere uitvoering hoorde. Warm, samenhangend, zonder percussie, in stereo en als in één ademhap van begin tot einde. Het raderwerk in mijn beide oren worden met minuscule maar georkestreerde trillingen verwend. Dit koraal, dit orkest klinkt als een theatraal orgel in een gotische kathedraal. Plots is er de totale switch. Een complete en onverwachte ommekeer. Voor we het goed en wel beseffen zitten we in een uptempo nummer met percussie dat je alle hoeken van de zaal laat zien. Het is echt zot en plots besef ik dat dit hét thematisch moment van de avond is. Het moment waarop afscheid, verdriet en gemis verwerkt is, meer nog: gecomposteerd.

Kinderen ontvangen post van ver weg. Ze bouwen een feest met koekjes en ook de verloren muzikant Jeroen is terug. Inmiddels is het drumstel door een ander bezet en neemt hij plaats achter de triangel die hij met perfectie bespeelt. Jeroen is back en hij wordt door alle muzikanten warm onthaald.

Met Remember !? heeft deze fanfare het kunnen van haar muzikanten voortreffelijk geëtaleerd. Die typische klank van haar bezetting rijkelijk en kwalitatief ten gehore gebracht. Het tijdelijk gemis van haar uitstekende dirigent kon deze FanfarAnders-editie niet stoppen. Ook hiervoor kwam op korte tijd een twist, een keerpunt en een oplossing. Scholieren van de basisschool maakten prachtige kijkdozen rond het thema die wij met de grootste interesse hebben bestudeerd. KMV ging met dit niet alledaagse thema de uitdaging aan. De inleiding door een professor was gedurfd, onderbouwd en geslaagd. Muziek en woord wisselden elkaar af en ook door het gekozen thema kunnen wij spreken van een zekere creativiteit. Muzikanten bleven binnen hun comfortzone en kweten zich uitstekend van hun taak: musiceren. En dat gebeurde artistiek voortreffelijk. Dankjewel en bravo!

O ja, heel veel succes op het Wereld Muziek Concours (WMC) in Kerkrade! Jullie gaan knallen, dat weet ik zeker.

Tekst en foto’s: Geert Vanmaeckelberghe